Nếu Quảng Bình tự hào với Sơn Đoòng hùng vĩ chấn động địa cầu, thì vùng cao Tuyên Quang lại cất giấu một bí mật trầm mặc giữa rừng già nguyên sinh: Hang Thẳm Phầy. Được mệnh danh là “Sơn Đoòng của Tuyên Quang” hay “Nàng tiên ngủ trong rừng”, địa danh này không dành cho những bước chân vội vã. Đó là nơi dành cho những kẻ lữ hành đam mê sự hoang sơ, mạo hiểm và khao khát chạm tay vào những tuyệt tác triệu năm của tạo hóa.

1. Hang Thẳm Phầy nằm ở đâu?

Hang Thẳm Phầy tọa lạc tại thôn Nà Cọn, xã Hồng Thái, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang. Nằm ở độ cao trung bình so với mực nước biển, hang động này ẩn mình sâu trong những cánh rừng già thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang – Lâm Bình.

Trong tiếng của đồng bào dân tộc Tày nơi đây, “Thẳm” có nghĩa là Hang, “Phầy” có nghĩa là Lửa. Hang Thẳm Phầy hay còn gọi là “Hang Lửa”. Tuy nhiên, trái ngược với cái tên rực rỡ ấy, bên trong hang là một thế giới mát lạnh, ướt át với dòng sông ngầm chảy róc rách quanh năm và những khối thạch nhũ trắng muốt như băng tuyết.

Để đến được cửa hang, du khách phải trải qua một hành trình trekking không hề dễ dàng qua những con đường mòn dốc đứng, băng qua nương ngô của người Dao Tiền và xuyên qua tán rừng nguyên sinh rậm rạp. Chính sự khó khăn trong việc tiếp cận đã giúp Hang Thẳm Phầy giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, chưa bị bàn tay con người can thiệp quá sâu hay thương mại hóa xô bồ.

2. Vì sao Hang Thẳm Phầy được ví là “Sơn Đoòng của Tuyên Quang”?

Không phải ngẫu nhiên mà giới xê dịch và các nhà địa chất lại ưu ái đặt cho Hang Thẳm Phầy biệt danh mỹ miều này. Sự so sánh không nằm ở kích thước tuyệt đối, mà nằm ở kết cấu địa chất và vẻ đẹp kỳ ảo bên trong.

2.1. Cấu trúc địa chất độc đáo

Hang Thẳm Phầy không phải là một hang động khô. Đây là loại hình hang động kiến tạo ướt, có suối ngầm chảy qua. Chiều dài hang ước tính khoảng vài km (hiện nay các đoàn thám hiểm mới chỉ khai thác được khoảng 1-2km đầu tiên, phần sâu bên trong vẫn là ẩn số). Trần hang vòm cao và rộng, có những đoạn lòng hang rộng tới hàng chục mét, tạo cảm giác choáng ngợp không thua kém gì các hang động lớn ở Quảng Bình.

2.2. Hệ thống thạch nhũ nguyên sơ

Điểm “ăn tiền” nhất của Hang Thẳm Phầy chính là hệ thống thạch nhũ. Do chưa có sự tác động của ánh sáng nhân tạo (đèn màu) hay sự sờ mó của quá nhiều du khách, thạch nhũ ở đây vẫn “sống”. Chúng vẫn đang trong quá trình kiến tạo, nhỏ nước từng ngày để bồi đắp.

Bạn sẽ bắt gặp những dải thạch nhũ hình rèm, hình nấm, hình cột chống trời… với màu sắc lấp lánh như kim cương khi chiếu đèn pin vào. Đặc biệt, có những hồ nước nhỏ (gours) xếp tầng bậc thang tựa như ruộng bậc thang phiên bản mini trong lòng đất.

3. Hành trình trekking đến cửa Hang Thẳm Phầy

Cuộc phiêu lưu đến Hang Thẳm Phầy bắt đầu ngay từ những bước chân đầu tiên rời khỏi trung tâm xã Hồng Thái. Đây không phải là nơi xe du lịch có thể đỗ xịch trước cửa. Bạn buộc phải trekking.

3.1. Cung đường mòn xuyên rừng

Từ UBND xã Hồng Thái, bạn sẽ di chuyển khoảng 2km đường bê tông, sau đó rẽ vào đường mòn men theo sườn núi. Quãng đường đi bộ từ bìa rừng đến cửa hang dài khoảng 2-3km nhưng độ khó khá cao.

Cung đường này là phép thử thể lực tuyệt vời. Bạn sẽ đi dưới những tán cổ thụ rợp bóng, nghe tiếng chim hót và tiếng suối chảy xa xa. Tuy nhiên, đường đi rất trơn trượt, đặc biệt là vào mùa mưa hoặc những ngày sương mù ẩm ướt – đặc sản của Hồng Thái. Những đoạn dốc đứng buộc bạn phải bám vào rễ cây, dây rừng để leo lên hoặc tụt xuống.

3.2. Cảm xúc trước cửa hang

Sau khoảng hơn 1 giờ đồng hồ vật lộn với dốc núi và bùn đất, cửa Hang Thẳm Phầy hiện ra bất ngờ. Cửa hang không quá lớn, nằm ẩn sau những tảng đá và dây leo chằng chịt, như một cái miệng khổng lồ của núi rừng đang chờ đợi.

Ngay tại cửa hang, bạn sẽ cảm nhận được một luồng khí lạnh toát ra từ lòng đất, chênh lệch hẳn với nhiệt độ bên ngoài từ 5-8 độ C. Đó là lời chào mời đầy bí ẩn của thế giới ngầm.

4. Khám phá bên trong Hang Thẳm Phầy: Thế giới siêu thực

Đây là phần chính của bài viết, nơi chúng ta sẽ đi sâu vào từng ngóc ngách của Hang Thẳm Phầy. Hãy chuẩn bị đèn pin đội đầu, giày lội nước và một tinh thần thép.

4.1. Khu vực cửa hang và đàn dơi

Bước qua cửa hang, ánh sáng mặt trời dần tắt lịm. Chào đón bạn là mùi ẩm mốc đặc trưng của hang động và tiếng đập cánh xao xác trên trần cao. Hang Thẳm Phầy là nơi trú ngụ của hàng ngàn con dơi. Chúng treo mình trên trần hang, thỉnh thoảng bay vụt qua tạo nên không khí vừa rợn ngợp vừa phấn khích.

Nền hang ở đoạn đầu khá nhiều đất và phân dơi, nhưng càng đi sâu vào trong, nền hang càng sạch và lộ ra những bãi cát mịn hoặc đá cuội do suối ngầm bồi đắp.

4.2. Những mạch nước ngầm trong vắt

Điểm đặc biệt của Hang Thẳm Phầy là hệ thống suối ngầm. Nước ở đây trong vắt, mát lạnh và khá nông, thường chỉ ngang mắt cá chân hoặc đầu gối. Tuy nhiên, có những đoạn nước sâu ngang hông, buộc du khách phải lội bì bõm.

Tiếng nước chảy róc rách cộng hưởng với vòm hang tạo nên những âm thanh kỳ lạ, lúc như tiếng thì thầm, lúc lại ầm ào như thác đổ. Dòng suối này chính là “kiến trúc sư” miệt mài điêu khắc nên hình hài của hang động qua hàng triệu năm.

4.3. Tuyệt tác thạch nhũ: “Cung điện” dưới lòng đất

Càng đi sâu, lòng Hang Thẳm Phầy càng mở rộng. Ánh đèn pin quét đến đâu, vẻ đẹp lộng lẫy hiện ra đến đó.

Những rèm đá: Từ trên trần cao rủ xuống những tấm rèm đá mỏng manh, khi gõ nhẹ vào (khuyến cáo không nên làm thường xuyên để bảo vệ thạch nhũ) có thể phát ra âm thanh như tiếng đàn đá.
Măng đá và cột đá: Vô số măng đá mọc từ dưới đất lên và nhũ đá rủ từ trên xuống. Có những cột đá khổng lồ nối liền trần và sàn, to bằng vòng tay mấy người ôm.
Ngọc động: Tại một số hố nước đọng, nếu may mắn, bạn có thể quan sát thấy những viên “ngọc động” (cave pearls) tròn xoe, được hình thành do nước nhỏ giọt làm xoay tròn các hạt cát và bọc canxi qua hàng nghìn năm.

4.4. Giếng trời – Điểm nhấn của Hang Thẳm Phầy

Đi sâu vào khoảng hơn 1km, có những khu vực trần hang cao vút, cảm giác như lạc vào một thánh đường gothic châu Âu. Một số nhà thám hiểm cho biết, ở những nhánh sâu hơn có thể có giếng trời (nơi trần hang sập xuống lộ ra ánh sáng), tạo nên khung cảnh luân chuyển ánh sáng cực kỳ ảo diệu, thảm thực vật xanh mướt mọc ngay trong lòng hang. Đây là góc chụp ảnh “sống ảo” đắt giá nhất nếu bạn đủ sức đi đến tận cùng.

5. Kinh nghiệm “xương máu” khi đi Hang Thẳm Phầy

Chinh phục Hang Thẳm Phầy không phải là chuyến đi nghỉ dưỡng. Để có một chuyến đi an toàn và trọn vẹn, bạn cần lưu ý kỹ những điều sau.

5.1. Thời điểm lý tưởng

Mùa khô (Tháng 11 – Tháng 4): Đây là thời điểm tốt nhất. Thời tiết Na Hang khô ráo, ít mưa, đường trekking đỡ trơn trượt và mực nước trong hang thấp, an toàn cho việc di chuyển.
Mùa hè (Tháng 5 – Tháng 10): Mùa mưa lũ. Nước trong hang dâng cao rất nguy hiểm, đường đi nhiều vắt và muỗi. Cần cân nhắc kỹ và theo dõi dự báo thời tiết nếu đi vào dịp này.

5.2. Chuẩn bị hành trang

Để chinh phục Hang Thẳm Phầy, bạn cần trang bị chuẩn như một nhà thám hiểm:

Đèn pin: Bắt buộc phải có đèn pin đội đầu (headlamp) công suất lớn và pin dự phòng. Trong hang tối đen như mực.
Giày: Giày trekking chuyên dụng có độ bám tốt hoặc giày bộ đội vải, dép rọ (để lội nước). Tuyệt đối không đi giày da, giày cao gót hay dép lê.
Quần áo: Quần áo dài tay, co giãn tốt, nhanh khô (dry-fit). Nhiệt độ trong hang thấp, bạn nên mang theo một chiếc áo khoác gió mỏng chống nước.
Thiết bị y tế: Thuốc chống côn trùng, băng gạc cá nhân, thuốc đau bụng.
Máy ảnh/Điện thoại: Cần có túi chống nước (dry bag) để bảo vệ thiết bị điện tử khi lội suối.

5.3. Yếu tố con người: Guide và Porter

Bạn tuyệt đối không nên tự ý đi vào Hang Thẳm Phầy nếu không có người dẫn đường (local guide). Địa hình trong hang phức tạp, có nhiều ngách rẽ dễ lạc.

Hãy liên hệ với người dân bản địa hoặc các homestay tại xã Hồng Thái để thuê người dẫn đường. Họ thông thạo địa hình và biết cách xử lý các tình huống khẩn cấp.
Chi phí thuê dẫn đường khá hợp lý, đồng thời bạn cũng đang góp phần ủng hộ kinh tế địa phương.

6. Kết hợp du lịch: Hồng Thái – Na Hang – Lâm Bình

Chuyến đi khám phá Hang Thẳm Phầy thường gói gọn trong một buổi hoặc một ngày. Vì vậy, bạn nên kết hợp tham quan các địa điểm nổi tiếng khác tại Na Hang và Lâm Bình để chuyến đi thêm phong phú.

6.1. Xã Hồng Thái – Sapa của Tuyên Quang

Nằm ngay nơi toạ lạc của hang, xã Hồng Thái đẹp như một bức tranh thủy mặc.

Mùa hoa lê (Tháng 3): Cả xã trắng xóa màu hoa lê tinh khôi.
Mùa lúa chín (Tháng 9-10): Ruộng bậc thang Khau Tràng vàng rực, xếp tầng tầng lớp lớp ôm lấy sườn núi. Đây là một trong những ruộng bậc thang đẹp nhất Việt Nam.
Săn mây: Sáng sớm tại Hồng Thái, biển mây bồng bềnh ngay trước hiên nhà các homestay.

6.2. Hồ thủy điện Na Hang

Sau khi leo núi mệt nghỉ, hãy dành một ngày du thuyền trên lòng hồ thủy điện Tuyên Quang. Nơi đây được ví như “Hạ Long trên cạn” với 99 ngọn núi đá vôi dựng đứng giữa làn nước xanh ngọc bích. Đừng quên ghé thăm đền Pác Tạ linh thiêng và cọc Vài Phạ (Cọc buộc trâu trời).

6.3. Ẩm thực địa phương

Sau khi thám hiểm Hang Thẳm Phầy đói lả, không gì tuyệt vời hơn là thưởng thức đặc sản địa phương:

Thịt lợn đen: Lợn thả rông, thịt chắc và thơm.
Cá lăng nướng: Cá đánh bắt trực tiếp từ lòng hồ Na Hang.
Rau dớn nộm: Món rau rừng đặc trưng.
Rượu ngô men lá: Hương vị nồng ấm của người vùng cao.

7. Bảo tồn Hang Thẳm Phầy: Trách nhiệm của người lữ hành

Vẻ đẹp của Hang Thẳm Phầy nằm ở sự nguyên sơ. Chính vì vậy, mỗi du khách đến đây cần mang theo ý thức bảo vệ môi trường cao độ.

Không xả rác: “Mang vào cái gì, hãy mang ra cái đó”. Kể cả những mẩu vỏ kẹo nhỏ cũng cần được thu gom.
Không bẻ thạch nhũ: Thạch nhũ mất hàng triệu năm để hình thành. Một cái chạm tay có mồ hôi cũng có thể làm đen đầu thạch nhũ và ngừng quá trình phát triển của nó. Tuyệt đối không bẻ mang về làm kỷ niệm.
Không vẽ bậy: Hãy để lại những dấu chân, đừng để lại những nét vẽ nguệch ngoạc lên vách đá.

Bảo vệ Hang Thẳm Phầy chính là giữ gìn tài sản vô giá cho thế hệ sau của Tuyên Quang nói riêng và Việt Nam nói chung.

8. Lịch trình gợi ý khám phá Hang Thẳm Phầy (2 ngày 1 đêm)

Để bạn dễ hình dung, dưới đây là lịch trình gợi ý tối ưu nhất:

Ngày 1: Hà Nội – Na Hang – Hồng Thái

Sáng: Xuất phát từ Hà Nội đi Tuyên Quang, di chuyển lên Na Hang (khoảng 260km).
Trưa: Ăn trưa tại thị trấn Na Hang.
Chiều: Di chuyển lên xã Hồng Thái. Check-in homestay nhà cổ người Dao Tiền. Tham quan ruộng bậc thang Khau Tràng, vườn lê.
Tối: Ăn tối, thưởng thức văn nghệ, chuẩn bị đồ đạc mai trekking.

Ngày 2: Chinh phục Hang Thẳm Phầy – Hà Nội

Sáng sớm: Ăn sáng, gặp hướng dẫn viên địa phương.
07:30: Bắt đầu trekking xuyên rừng vào Hang Thẳm Phầy.
09:00: Đến cửa hang, bắt đầu hành trình thám hiểm lòng đất (lội suối, ngắm thạch nhũ).
12:00: Ăn trưa nhẹ ngay tại cửa hang hoặc trong rừng (mang theo đồ ăn).
13:30: Quay trở ra, trekking về lại điểm xuất phát.
15:00: Về homestay tắm rửa, nghỉ ngơi.
16:00: Lên xe trở về Hà Nội. Kết thúc hành trình.

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Hang Thẳm Phầy

Q: Vé tham quan Hang Thẳm Phầy là bao nhiêu? A: Hiện tại chưa có vé thu phí chính thức như các khu du lịch lớn. Chi phí chủ yếu là thuê người dẫn đường và chi phí ăn ở, đi lại.

Q: Trẻ em có nên đi Hang Thẳm Phầy không? A: Không khuyến khích trẻ em dưới 12 tuổi tham gia do địa hình trơn trượt, hang tối và lạnh, yêu cầu thể lực khá cao.

Q: Trong hang có sóng điện thoại không? A: Hoàn toàn không. Bạn sẽ hoàn toàn cách ly với thế giới bên ngoài khi bước vào lòng hang.

Hang Thẳm Phầy không chỉ là một địa danh du lịch, đó là một trải nghiệm vượt qua giới hạn bản thân. Đứng trước sự hùng vĩ và lặng lẽ của thiên nhiên trong lòng đất, con người bỗng thấy mình nhỏ bé và khiêm nhường hơn.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chuyến đi để “reset” lại tâm hồn, trốn khỏi khói bụi thành phố và thử thách đôi chân, thì Hang Thẳm Phầy ở Na Hang, Tuyên Quang chính là câu trả lời hoàn hảo nhất. Hãy xách ba lô lên và đi ngay khi đôi chân còn khỏe, và khi “nàng tiên” này vẫn còn đang say giấc ngủ nguyên sơ.

Đèo Pha Đin: Chinh Phục Huyền Thoại Giữa Mây Ngàn Tây Bắc – Hướng Dẫn Du Lịch Từ A-Z

Cẩm Nang Khám Phá Khu Du Lịch Sinh Thái Quỳnh Nhai: “Vịnh Hạ Long” Trên Núi Của Tây Bắc 2026

Khám Phá Hang Thẳm Phầy: “Sơn Đoòng” Ngủ Quên Giữa Đại Ngàn Tuyên Quang 2026

1. Hang Thẳm Phầy nằm ở đâu?